Anu-Chintanam

Makara Sankranti is a very special festival celebrated on January 14 every year. It marks an important change in nature. This is the time when the sun starts moving northward in the sky, called Uttarayana.

But there’s much more to Makara Sankranti than just this! Let’s learn about why this festival is so important, what it teaches us, and how it connects with the sun’s journey through the 12 Rashi.

The 12 Rashi and the Sun’s Journey

In Indian astrology, the sky is divided into 12 parts, called Rashi (zodiac signs). These are:

1. Mesha (Aries)
2. Vrishabha (Taurus)
3. Mithuna (Gemini)
4. Karka (Cancer)
5. Simha (Leo)
6. Kanya (Virgo)
7. Tula (Libra)
8. Vrischika (Scorpio)
9. Dhanu (Sagittarius)
10. Makara (Capricorn)
11. Kumbha (Aquarius)
12. Meena (Pisces)


The sun travels through these 12 Rashi in a year. Each time it moves from one Rashi to the next, we have a Sankranti. For example, if sun enters Mesha Rashi, then it is Mesha Sankranti (Aries), likewise during Makara Sankranti, the sun enters the Makara Rashi (Capricorn).

What Are Dakshinayana and Uttarayana?

The sun’s movement in the sky is divided into two halves:

1. Dakshinayana: This is the time from June 22 to December 22 when the sun appears to move southward. These are the shorter, cooler days.

2. Uttarayana: This begins on December 22, during the winter solstice, when the sun starts moving northward. These are the longer, brighter days.

Makara Sankranti is the first Sankranti after the start of Uttarayana, which is why it is so special. However, remember, Uttarayana itself begins on December 22, not on Makara Sankranti.

How Do People Celebrate?

Makara Sankranti is celebrated in many ways across India:

In Karnataka: People share a sweet mix called ellu-bella made of sesame seeds and jaggery. It reminds everyone to be kind and sweet to each other.

In Tamil Nadu: This festival is called Pongal. People cook a special dish called Pongal using rice, jaggery, and milk to thank nature for the harvest.

In Maharashtra: People eat and share sweets like tilgul laddoos (made of sesame and jaggery) and fly kites to celebrate the day.

In Udupi and nearby places: There are temple festivals, colorful rangoli designs, and rituals to honor cows and bulls, which are very important for farming.


What Do People Do on This Day?

1. Take a holy bath in rivers.
2. Offer prayers and thank God for all blessings.
3. Donate food, clothes, or money to help the poor.
4. Decorate cows and bulls as a way to show love and gratitude for their
    hard work.

What Can We Learn from Makara Sankranti?

This festival teaches us to:
1. Be thankful for nature and its gifts.
2. Share happiness with others.
3. Be kind and caring to everyone, including animals.

Makara Sankranti is not just about sweets and decorations. It’s about being happy, helping others, and welcoming brighter days ahead. And now, you know the truth about Uttarayana!

Hindi

मकर संक्रांति हर साल 14 जनवरी को मनाया जाने वाला एक बहुत ही खास त्योहार है। यह प्रकृति में एक महत्वपूर्ण बदलाव का प्रतीक है। यह वह समय है जब सूर्य आकाश में उत्तर की ओर बढ़ना शुरू करता है, जिसे उत्तरायण कहा जाता है।

लेकिन मकर संक्रांति का इससे कहीं ज़्यादा महत्व है! आइए जानें कि यह त्योहार इतना महत्वपूर्ण क्यों है, यह हमें क्या सिखाता है और यह 12 राशियों के माध्यम से सूर्य की यात्रा से कैसे जुड़ा है।

12 राशियाँ और सूर्य की यात्रा

भारतीय खगोल विज्ञान में, आकाश को 12 भागों में विभाजित किया गया है, जिन्हें राशियाँ (राशि चिह्न) कहा जाता है।  ये हैं:

1. मेष
2. वृषभ
3. मिथुन
4. कर्क
5. सिंह
6. कन्या
7. तुला
8. वृश्चिक
9. धनु
10. मकर
11. कुंभ
12. मीन

सूर्य एक वर्ष में इन 12 राशियों से होकर गुजरता है। जब भी यह एक राशि से दूसरी राशि में जाता है, तो हमें संक्रांति होती है। उदाहरण के लिए, यदि सूर्य मेष राशि में प्रवेश करता है तो यह मेष संक्रांति (मेष) होती है, इसी तरह मकर संक्रांति के दौरान, सूर्य मकर राशि (मकर) में प्रवेश करता है।

दक्षिणायन और उत्तरायण क्या हैं?

आकाश में सूर्य की गति दो भागों में विभाजित है:

1. दक्षिणायन: यह 22 जून से 22 दिसंबर तक का समय है जब सूर्य दक्षिण की ओर बढ़ता हुआ प्रतीत होता है। ये छोटे, ठंडे दिन होते हैं।

2. उत्तरायण: यह 22 दिसंबर को शीतकालीन संक्रांति के दौरान शुरू होता है, जब सूर्य उत्तर की ओर बढ़ना शुरू करता है। ये लंबे, चमकीले दिन होते हैं।

मकर संक्रांति उत्तरायण की शुरुआत के बाद पहली संक्रांति है, यही वजह है कि यह इतनी खास है। हालाँकि, याद रखें, उत्तरायण खुद 22 दिसंबर को शुरू होता है, मकर संक्रांति पर नहीं।

लोग कैसे मनाते हैं?

मकर संक्रांति पूरे भारत में कई तरीकों से मनाई जाती है:

कर्नाटक में: लोग तिल और गुड़ से बना एक मीठा मिश्रण साझा करते हैं जिसे एलु-बेला कहा जाता है। यह सभी को एक-दूसरे के प्रति दयालु और मीठा होने की याद दिलाता है।

तमिलनाडु में: इस त्यौहार को पोंगल कहा जाता है।  लोग फसल के लिए प्रकृति का आभार व्यक्त करने के लिए चावल, गुड़ और दूध का उपयोग करके पोंगल नामक एक विशेष व्यंजन बनाते हैं।

महाराष्ट्र में: लोग तिलगुल के लड्डू (तिल और गुड़ से बने) जैसी मिठाइयाँ खाते और बाँटते हैं और इस दिन को मनाने के लिए पतंग उड़ाते हैं।

उडुपी और आस-पास के स्थानों में: गायों और बैलों के सम्मान में मंदिर उत्सव, रंगीन रंगोली डिज़ाइन और अनुष्ठान होते हैं, जो खेती के लिए बहुत महत्वपूर्ण हैं।

लोग इस दिन क्या करते हैं?

1. नदियों में पवित्र स्नान करतें हैं।
2. प्रार्थना करें और सभी आशीर्वादों के लिए भगवान का धन्यवाद करतें हैं।
3. गरीबों की मदद के लिए भोजन, कपड़े या पैसे दान करतें हैं।
4. गायों और बैलों को उनकी कड़ी मेहनत के लिए प्यार और कृतज्ञता दिखाने के तरीके के रूप में सजाया करतें हैं।

हम मकर संक्रांति से क्या सीख सकते हैं?

1. यह त्योहार हमें सिखाता है:
2. प्रकृति और उसके उपहारों के लिए आभारी रहें।
3. दूसरों के साथ खुशियाँ बाँटें।
4. जानवरों सहित सभी के प्रति दयालु और देखभाल करने वाला बनें।

मकर संक्रांति केवल मिठाइयों और सजावट के बारे में नहीं है।  यह खुश रहने, दूसरों की मदद करने और आने वाले उज्ज्वल दिनों का स्वागत करने के बारे में है। और अब, आप उत्तरायण के बारे में सच्चाई जानते हैं!

Kannada

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ! ಈ ಹಬ್ಬವು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ನಮಗೆ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 12 ರಾಶಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕಲಿಯೋಣ.

12 ರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಯಾಣ

ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶವನ್ನು 12 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ರಾಶಿಗಳು (ರಾಶಿಚಕ್ರಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
1. ಮೇಷ
2. ವೃಷಭ
3. ಮಿಥುನ
4. ಕರ್ಕ
5. ಸಿಂಹ
6. ಕನ್ಯಾ
7. ತುಲಾ
8. ವೃಶ್ಚಿಕ
9. ಧನು
10. ಮಕರ
11. ಕುಂಭ
12. ಮೀನ

ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ 12 ರಾಶಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಅದು ಒಂದು ರಾಶಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಶಿಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ, ನಮಗೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೂರ್ಯ ಮೇಷ ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಅದು ಮೇಷ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಮಕರ ರಾಶಿಗೆ (ಮಕರ) ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯಣ ಎಂದರೇನು?

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

1. ದಕ್ಷಿಣಾಯನ: ಜೂನ್ 22 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 22 ರವರೆಗಿನ ಸಮಯ ಇದು, ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವು ಲಘು, ತಂಪಾದ ದಿನಗಳು.

2. ಉತ್ತರಾಯಣ: ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 22 ರಂದು, ಸೂರ್ಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ದೀರ್ಘ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿನಗಳು.

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಉತ್ತರಾಯಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದು ತುಂಬಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೆನಪಿಡಿ, ಉತ್ತರಾಯಣವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಅಲ್ಲ.

ಜನರು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ: ಜನರು ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ದಯೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾಗಿರಲು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ: ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪೊಂಗಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಲು ಜನರು ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಿ ಪೊಂಗಲ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ: ಜನರು ತಿಲಗುಲ್ ಲಡ್ಡೂಗಳು (ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ) ನಂತಹ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ: ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವಗಳು, ವರ್ಣರಂಜಿತ ರಂಗೋಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ.

ಈ ದಿನದಂದು ಜನರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

1. ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
2. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3. ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
4. ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ನಾವು ಏನು ಕಲಿಯಬಹುದು?

ಈ ಹಬ್ಬವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ:

1. ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರುವುದು.
2. ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
3. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರ ಬಗ್ಗೆ ದಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು.

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕೇವಲ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದು, ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿನಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ. ಈಗ, ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರಾಯಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ!